E-reading: een stand van zaken

Wednesday, March 27, 2013

Al drie jaar lang houdt de onderzoekgroep Memori van Thomas More Hogeschool de vinger aan de pols van tablet- en smartphonegebruik in Vlaanderen. Bruno Koninckx, wetenschappelijk medewerker bij Memori, maakt een stand van zaken op.

"Memori voert onderzoek naar communicatie, voornamelijk in opdracht van overheid en non-profit,” zegt Bruno Koninckx. “Reeds een paar maanden voor de lancering van de iPad in 2010 voelden we dat er iets te gebeuren stond. Vooral in de uitgeefsector was de ongerustheid groot. Samen met een aantal uitgevers konden we het IWT (Instituut voor Wetenschap en Techniek, nvdr.) overtuigen om een Tetra-project rond e-reading op te zetten. We konden vrij snel een grote gebruikersgroep samenbrengen, van kleine uitgeverijen en beroepsfederaties tot grote mediagroepen als Sanoma. Dat stelt ons in staat om een representatief staal van de lezersmarkt te bevragen. We houden het onderzoek bewust heel algemeen: zijn de gebruikers klaar voor digitaal lezen? Wat verwachten ze van hun toestel? En zijn ze bereid om voor digitale content te betalen?”

En het antwoord is… 

“We merken vooral dat het aantal tablets zienderogen stijgt. De helft van alle mobiele telefoons in ons land is smart, zelfs bij gebruikers van wie je het niet meteen zou verwachten, zoals de zestigplussers. In vergelijking met onze buurlanden loopt België zelfs een beetje achter. Maar dat is niet erg. Het geeft ons de ruimte om lessen te trekken uit de ervaringen in het buitenland. Wat niet wil zeggen dat we niet moeten experimenteren.” 

Hoe belangrijk is het om als organisatie een mobiele strategie te ontwikkelen?

“In het begin dacht iedereen: het is nu of nooit. We moeten een mobiele app hebben of we gaan op de fles. Die onrust is intussen wat gaan liggen. Maar het is wel degelijk tijd om te innoveren. De commerciële uitgevers hebben het water al een tijdje aan de lippen. Ook de custom publishers moeten uitkijken. De budgetten staan nog altijd onder druk. De hoge druk- en verzendingskosten zijn voor veel bedrijven een belangrijk argument om digitaal te gaan. Digitaal publiceren kost ook geld, maar over het algemeen kan je toch flink wat besparen.”

Wat is volgens jou het grootste misverstand over digitaal publiceren? 

“Nogal wat spelers staren zich blind op de nieuwsmedia. Voor hen is een mobiele strategie cruciaal. Consumenten willen snel het laatste nieuws meepikken via hun mobiele telefoon. Maar voor langere artikels met meer diepgang is de smartphone wellicht minder aangewezen. Je moet goed de verwachtingen van je doelgroep voor ogen houden. Mobiel publiceren is geen doel op zich, maar een middel om je doelstellingen te realiseren. Wil je een personeelsblad en zitten je medewerkers de hele dag achter de computer? Maak er dan een digitaal magazine in de browser van. Zijn je mensen de hele dag onderweg maar hebben ze wel een tablet? Dan is een tabletmagazine een beter idee. Vind je het belangrijk dat je medewerkers hun magazine thuis krijgen? Kies dan voor een printpublicatie. Er is nog nooit zo’n rijkdom aan kanalen geweest als vandaag. Maak er dan ook op een intelligente manier gebruik van.” 

Kan je een klassiek magazineformat één op één naar een mobiele omgeving vertalen?

“Specialisten vinden van niet, maar de doorsnee gebruiker ligt daar niet wakker van. De meeste mensen vinden het zelfs fijn dat de printmetafoor wordt doorgetrokken. Uit ons onderzoek naar usability blijkt dat gebruikers afknappen op complexe nagivatie. Voor sommige tabletmagazines heb je bijna een handleiding nodig. Dat is allesbehalve intuïtief. We zitten volop in een overgangsfase, en het duurt een tijdje om die mentale switch te maken, zowel bij gebruikers als producenten. De eerste televisieprogramma’s hadden ook meer weg van radio met beeld. Het is een leercurve waar we doorheen moeten. In het begin dachten we dat consumenten zaten te wachten op extra functionaliteiten. In de praktijk blijken die vooral zeer duur, terwijl de meeste mensen niet bereid zijn om meer te betalen voor een digitaal product.” 

Klopt het dat digitale consumenten alles gratis willen? 

“De bereidheid om te betalen voor content is niet groot. Maar dat geldt net zo goed voor print. De verkoop van klassieke tijdschriften boert jaar na jaar achteruit. Zelfs televisie heeft daaronder te lijden. Er is ook zoveel informatie om ons heen – Facebook, YouTube, websites – terwijl een dag maar 24 uur telt. Alleen voor heel gespecialiseerde informatie willen mensen nog betalen. Kranten als New York Times en Financial Times werken online met een betaalmuur, en dat werkt vrij goed, omdat hun doelgroep die informatie nodig heeft. Je moet voor een grote toegevoegde waarde zorgen om digitale content te gelde te maken.”

En om gebruikers naar je content te halen?

“Ook dat is een grote uitdaging, zeker voor custom publishers. Op een tablet zie je niet dat er een nieuwe editie online staat, zelfs al heb je een abonnement. In het beste geval krijg je een berichtje, maar als je op dat moment met iets anders bezig bent, is de kans groot dat je het snel weer vergeet. Terwijl een papieren magazine gewoon op de salontafel ligt. Dat maakt het dwingender dan de digitale variant. Daar bestaat op dit moment nog geen pasklare oplossing voor. Een reden te meer om goed na te denken over welke content je via welke kanalen de wereld in stuurt.” 

Zal print ooit helemaal van het toneel verdwijnen?

“Die vraag is irrelevant. De drager is ondergeschikt aan de boodschap. Of we nu lezen op perkament, op geschept papier of op een tablet, maakt in wezen geen verschil. Zelfs de tablet is geen eindpunt. Misschien lezen we over enkele jaren op digitaal papier en vinden we onze tablet plots een log en onhandig ding. Ik denk wel dat papier uiteindelijk zal verdwijnen, maar vraag me niet wanneer.”

 

Newsletter

Benieuwd naar de nieuwste trends in content marketing? Schrijf u in en ontvang onze newsletter in uw mailbox.